Visual Privacy Preserving Camera


#1

Visual Privacy Camera P.1: đánh đổi quyền riêng tư và sự tiện lợi


Nhân tiện việc Camera an ninh của một số ca sĩ nổi tiếng bị hack, cũng có liên quan tới chủ để nghiên cứu của mình, mình xin phép nói qua một chút về vấn đề này.

image

Everywhere Camera

Camera có mặt ở gần như khắp mọi nơi, từ ngoài đường (hệ thống CCTV, camera an ninh,rồi camera hành trình trong xe - hay còn gọi là dashcam, rồi rất nhiều camera trong xe tự hành cả trong lẫn ngoài ), tới trong tòa nhà, tới từng cửa hàng, căn phòng - như nhà nữ ca sĩ kể trên, rồi từng người đều mang theo camera với chiếc điện thoại thông mình.

Tính riêng ở Hàn Quốc thì có tới 800k camera công cộng, gần như 100k camera mới được lắp đặt thêm mỗi năm. Ở Trung Quốc thì có cả triệu triệu camera để giám sát khắp các ngõ ngách và tới đây Việt Nam mình cũng vậy.

Các ứng dụng giám sát kia thì có nhiều lắm từ phát hiện người lạ xâm nhập, điều khiển giao thông, điều khiển vào ra, phát hiện các sự kiện, dùng cho thống kê, quảng cáo .v.v. Nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ “lạm dụng hệ thống giám sát”, khi ai đó biết được hành vi, thói quen của bạn, con cái bạn, thông qua quan sát hệ thống giám sát. Như giờ nào đi đâu, làm gì, khi nào có nhà không có nhà .v.v.

Rồi tới đây nữa, khi Internet of Thing càng phát triển, mọi thứ càng kết nối, và lượng tính toán đẩy dần lên server, thì chúng ta càng muốn “thing” nó smart hơn bằng cách cho nó camera, cho nó thị giác máy.

Và khi thực tế ảo, và thế giới ảo (Virtual reality và Augmented reality) càng ngày càng phát triển, thì mỗi người sẽ có camera gắn nay trên mũ/kính thực tế ảo dó. Và hơn hết, ta dùng nó ở trong không gian riêng tư: trong phòng họp, trong phòng riêng.

Và cả những drone gắn camera nữa. Từ đây những bức tường cao không còn là giới hạn những ánh mắt bên ngoài nữa. Nó có thể bay sát tận phòng của bạn, theo đuôi con cái bạn. Rồi các kỹ thuật chụp ảnh siêu phân giải, cho phép nhìn, chụp hình rõ nét từ cự ly rất xa gấp 4, 8 lần hoặc hơn thế nữa.

Việc chụp ảnh, video trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, rẻ hơn rất nhiều đến thậm chí chụp ảnh của ai đó rất đơn giản mà không cần xin phép.

Vấn đề hiện tại


Hiện tại, chúng ta đang đánh đổi tiện ích, chi phí rẻ bằng quyền riêng tư của mình cho các ứng dụng về thị giác máy, giám sát.

Nhưng … Ứng dụng giám sát hoàn toàn không cần thiết phải biết danh tính cá nhân trong bức hình là ai, chỉ khi có “điều gì đó sảy ra”. Trong khi đó, phần lớn hệ thống hiện tại cứ chụp/quay lại Video ở chất lượng HD hoàn toàn giống như mắt người nhìn thấy, với đủ chi tiết để biết ai-dó-là-ai.

Và các hệ thống thị giác máy hiện tại cũng vậy, đều cần nhận vào là hình ảnh, video để phát hiện đối tượng, sự kiện, hành động, danh tính .v.v.

Từ đó nảy sinh nhu cầu về bảo vệ quyền riêng tư hình ảnh (visual privacy), và thúc đẩy nghiên cứu về Privacy Camera, cùng các phương pháp bảo mật quyền riêng ngày càng nhiều hơn.

Quyền riêng tư là gì

Theo định nghĩa của từ điển Meriam, riêng tư liên quan tới quyền tự do không bị làm gián đoạn, trạng thái mà khi ở một mình, quyền lưu giữ những thứ riêng tư, những độ vật cá nhân, những mối liên hệ bí mật.

Và từ đó mở rộng ra cái gọi là Visual Privacy. Những quyền liên quan tới việc thu thập thông tin cá nhân từ khuôn mặt, giới tính, dân tộc, quần áo, các thông tin cá nhân khác mà có thể nhận dạng được.

Các hình thức vi phạm quyền riêng tư

Như đã nói ở trên, sự có mắt khắp mọi nơi của camera khiến việc bảo vẹ quyển riêng tư rất khó, hay rất dễ để vi phạm quyền riêng tư của ai đó, phải kể đến như

  • Chụp ảnh không xin phép: Chụp ảnh một ai đó mà không xin phép
  • Hack dữ liệu hình ảnh: Truy suất các thông tin hình ảnh nhạy cảm mà không xin phép
  • Phân tích dữ liệu hình ảnh cho mục đích kinh doanh quảng cáo
  • Lạm dụng hệ thống giám sát: tống tiền, phân biệt chủng tộc, .v.v

Hàng loạt các vụ bê bối liên quan tới vi phạm quyển riêng tư như

  • Vùng cho phép quay drone cần được giới hạn
  • Tài xế Uber vi phạm quyền riêng tư khi dăng hình ảnh khách hàng say rượu lên youtube. Dĩ nhiên anh hành khách bị phạt, đền tội vì hành động của mình. Tuy nhiên anh còn bị xã hội lên án và mất việc, mất bạn bè. Mà anh tài xế kia thì không có quyền đăng tải nó.
  • Hàng loạt bài báo, người dân gia tăng lo ngại về quyển riêng tư.

Ở Việt Nam, hay ở Hàn quốc, vụ việc quay trộm, quay nén, hay gần đây là vụ hack camera an ninh của người nổi tiếng là các ví dụ nổi cộm khác của vấn đề bảo mật hình ảnh.

continue.